Denksport

Welke handreikingen bieden onderwijs en wetenschap zodat Nederland beter presteert op het gebied van voetbal?

Denksport

Denksport
Foto: Toma Tudor

De afwezigheid van Oranje op het EK in Frankrijk betekende alleen al voor de supermarkten een inkomstenderving van ruim 50 miljoen euro. Daarbij komt nog de schade voor onder meer de horeca en de reisindustrie. Voetbalminnend Nederland stelt zich dan ook hardop de vraag hoe dit in de toekomst te voorkomen. Welke handreikingen bieden onderwijs en wetenschap?

Eind mei presenteerde de KNVB het rapport Winnaars van Morgen, het plan om Nederland weer terug aan de voetbaltop te krijgen. Dit biedt perspectief, onder meer omdat een aantal cruciale vragen laan bod komen: waar staat het Nederlandse voetbal op dit moment? Waar willen we naartoe? Hoe gaan we dit bereiken? In het rapport worden de antwoorden op deze kernvragen behandeld met ondersteuning van cijfers en wetenschappelijk onderzoek. Er is echter in dit verhaal ook nog een wereld te winnen en dan met name in de richting van ons onderwijs.

Gymnasium

Inspirerend is het boek Das Reboot van journalist Raphael Honigstein over de wedergeboorte van het Duitse voetbal sinds 2000. Opvallend in dit verhaal is bijvoorbeeld dat zo’n 60 procent van de spelers in Duitse voetbaljeugdopleidingen gymnasium doet. In de nationale teams is het percentage vergelijkbaar: van de 24 spelers in de Duitse WK-selectie van 2014 hebben er dertien gymnasium gedaan. De finale in juli 2014 in Maracana in Rio de Janeiro werd beslist door Mario Götze, zoon van een hoogleraar datatechniek. Dit alles is geen toeval, maar doordacht beleid.

De Duitse voetbalbond DFB subsidieert de schoolgang van jonge spelers in jeugdopleidingen. Ouders hoeven daardoor niet meer bang te zijn dat een plek in een jeugdopleiding ten koste gaat van een schoolcarrière. Het Duitse voetbal heeft daardoor de beschikking over meer talentvolle spelers en daarnaast is voetbal meer een denksport geworden. Tactische kennis, eigen verantwoordelijkheid en zelfstandig keuzes maken zijn onmisbaar vanwege de enorme verandersnelheid van het spel. Vanuit dit perspectief zijn hoger opgeleide spelers dus ook beter toegerust voor het moderne voetbal en tenslotte hebben spelertjes met een goede schoolopleiding een beter vangnet als ze hun voetbaldroom niet kunnen verwezenlijken.

Ook in het succesvolle IJsland hebben ze onderwijs en topsport al duurzaam verbonden door bijvoorbeeld flink te investeren in “physical education teachers”, waarmee sport in alle lagen van het onderwijs als relevant vak is geïmplementeerd.

Complexe spelvorm

Ook de wetenschap is in de ons omringende landen al verder geïntegreerd in de topsport. Zo hebben de Duitsers in hun voetbalrevolutie intensief onderzoek gedaan aan de Universiteit van Keulen naar de meest ideale spelvormen in de onderbouw van jeugdopleidingen. Uit dat onderzoek kwam dat de 11-tegen-11 spelvorm te complex was voor die leeftijdsgroepen en een belangrijke aanbeveling luidde dan ook dat spelers in de onderbouw in kleinere ruimtes moeten voetballen.

Nederland

Ook Nederland is inmiddels van plan deze hervorming door te voeren, maar dit is bijzonder laat en daarnaast slagen we er niet in om juist het strategische niveau van zo’n verandering te bereiken. Deze grote aanpassing biedt namelijk het perspectief op technisch betere spelers, die vaardiger zijn in kleinere ruimtes.

In Nederland heeft een club als PSV allang begrepen dat sportieve vooruitgang het gevolg is van het organiseren van alle mogelijke voorspellende waarden van succes en van een combinatie van innovatie, ondernemingszin en gemeentelijke steun.

De regio Eindhoven heeft de Technische Universiteit, Philips, ASML en een High Tech Campus, maar het oosten van ons land is vooral door de regio Twente op weg om de Silicon Valley van Europa te worden. Wij hebben de data intelligence van SciSports Improvement, steengoede bewegingswetenschappers en sportmarketeers op Saxion en bijvoorbeeld ook de zeer innovatieve leerstoel Biometric Pattern Recognition. FC Twente, sla je slag!

Ivar Hageman is docent van de academie Marketing en International Management (MIM), lid van het Programmateam Duurzame Borging Eindniveau en zetelt namens zijn academie in de Docent Adviesraad van Saxion. Ook is hij politiek actief. Ivar participeert in het netwerkplatform Onderwijs en Wetenschap van de VVD.

Foto: Toma Tudor

Lees ook: